WAT IS DMX EN HOE WERKT HET?

DMX-512 (Digital MultipleXed) is een protocol dat gebruiktwordt om verlichting aan te sturen. Het voordeel van DMX is dat apparaten vanverschillende fabrikanten met elkaar kunnen communiceren en dat er veel minderbekabeling nodig is.

DE WERKING

Een DMX-keten bestaat uit een lichtsturing die een DMX signaaluitstuurt en apparaten die de DMX signalen ontvangen (bijvoorbeeld dimmers, ledparren,scans, movingheads etc.). Ongeveer 1000 keer per seconde stuurt de lichtsturing 512DMX kanalen uit, elk kanaal bevat een waarde tussen de 0 en 255. Een lichtsturing heeft een DMX uitgang, de ontvangendeapparaten hebben zowel een DMX ingang als een DMX uitgang.

De apparaten kunnen zo eenvoudig worden doorgelust:

Lichtsturing – DMXkabel – apparaat 1 – DMX kabel – apparaat 2 – DMX kabel – apparaat 3 – etc.

We kunnen 2 soorten lichtsturingen onderscheiden. Hardwarelichtsturingen (lichttafels) en software lichtsturingen. Softwarelichtsturingen hebben over het algemeen meer mogelijkheden, maar er is wel eencomputer benodigd. Met de meeste lichtsturingen kunnen programma (chases)gemaakt worden, ook is het mogelijk om de verlichting live te bedienen. 

Niet elke lichtsturing biedt de mogelijkheid om 512 DMX kanalen te bedienen. De kanalen die niet bediend kunnen worden, worden wel uitgestuurd maar met een waarde 0.

Lichtsturingen
PC-softwarelichtsturingen
DMX Dimmers
Movingheads
Scans
Ledparren
Lichteffecten

Let op: Niet elke movinghead, scan of effect beschikt overeen DMX functie. In de productomschrijving is te vinden of het apparaat op DMX werkt.

BEKABELING

Officieel werkt het DMX-protocol met kabels voorzien van5-polige XLR connectoren. In de praktijk worden er echter vaker kabels met3-polige XLR connectoren gebruikt, alleen op duurdere apparatuur vinden we nog5-polige XLR connectoren. 3-polige XLR connectoren zijn niet slechter dan5-polige XLR connectoren, bij 5-polige XLR connectoren worden er namelijk 2pinnen niet gebruikt.

In de webshop vindt u zowel XLR als DMX kabels. DMX kabelshebben een andere impedantie dan de XLR kabels die gemaakt zijn voor audio toepassingen.Het wordt aangeraden om DMX kabels aan te schaffen voor licht toepassingen. XLRkabels zullen wel passen, maar de kans op storingen is groter.

DMX bekabeling
Connectoren + verloopjes

KANALEN INSTELLEN

Elk apparaat dat een DMX signaal ontvangt moet luisterennaar een bepaald kanaal (of bepaalde kanalen). Je kunt zelf instellen naarwelke kanalen een apparaat moet luisteren.

Een 1-kanaals dimmer gebruikt maar één DMX kanaal. Veelmoderne apparaten maken tegenwoordig gebruik van veel meer kanalen, eengemiddelde movinghead gebruikt wel 10 DMX kanalen (voor de bewegingen(pan/tilt), de kleuren, de gobo’s etc.). Op het apparaat hoef je alleen hetstartkanaal (startadres) in te stellen, de rest van de kanalen zijnopeenvolgend. Een ledpar die 3 DMX kanalen gebruikt en staat ingesteld opstartkanaal 20 zal dus de kanalen 20, 21 en 22 gebruiken.

In de productomschrijving of handleiding van het apparaat iste vinden hoeveel DMX kanalen het apparaat gebruikt.

Bij duurdere apparatuur gebeurt het instellen van de kanalenvaak digitaal, het apparaat beschikt over een LCD-scherm en je kunt in een menueenvoudig het startkanaal instellen.

Bij goedkopere apparatuur wordt er vaak gebruikt gemaakt vandipswitches. Vaak zitten er 10 dipswitches op een rij, deze dipswitches kunnenop ‘on’ of ‘off’ worden gezet. Elke dipswitch heeft een bepaalde waarde:

Het startkanaal is de som van alle waardes van dedipswitches die op ‘on’ staan. Als alle dipswitches op ‘off’ staan is er dusgeen startkanaal ingesteld. Als je bijvoorbeeld start kanaal 21 wilt instellen, danmoeten dipswitches 1,3 en 5 op ‘on’ staan: de som van 1, 4 en 16 is 21. Om start adres 150 in te stellen moeten dipswitches 2, 3, 5 en 8 op ‘on’staan: de som van 2, 4, 16 en 128 is 150. 

Martin heeft een eenvoudige webapplicatie ontwikkeld waarmee je in één oogopslag kunt zien hoe de dipswitches moeten staan.

Let op: Het kan zijn dat de laatste dipswitch op ‘on’ moetstaan om het apparaat in DMX-modus te zetten, dit kun je vinden in dehandleiding van het apparaat. Ook de ingebouwde programma’s kunnen in veelgevallen worden opgeroepen via de dipswitches, ook dit staat in de handleiding.

DE VOLGORDE VAN DEAPPARATEN

De lichtsturing stuurt het DMX signaal uit en staat vooraanin de DMX-keten. Voor de rest maakt de volgorde van de apparaten helemaal nietsuit. Het is dus goed mogelijk dat een apparaat met startkanaal 200 voor eenapparaat met startkanaal 1 staat in de DMX-keten.

EEN DMX SIGNAALSPLITSEN

Hoe langer de DMX-keten is, hoe groter de kans op storingen.In dat geval kan het verstandig zijn om een splitter (booster) te gebruiken.Een splitter heeft één DMX ingang en meerdere DMX uitgangen. Een splitterversterkt en kopieert een DMX signaal.

Het is niet mogelijk om een DMX signaal te splitsen met eenzogeheten Y-split kabel.

DMX randappratuur

MEERDERE APPARATEN OPHETZELFDE START ADRES

Het is mogelijk om meerdere appararaten op hetzelfdestartkanaal (of op dezelfde kanalen) te zetten. Een 4-kanaals lichtsturing kandus gerust meerdere 4-kanaals dimmers aansturen.