TUTORIAL FREESTYLER DMX

In deze tutorial wordt uitgelegd hoe Freestyler DMX werkt. Freestyler is een uitgebreide gratis lichtsoftware. Klik hier om Freestyler te downloaden.

In deze tutorial wordt gebruik gemaakt van Freestyler versie 3.3.2 en FixtureCreator versie 4.9, andere versies kunnen wellicht iets afwijken.

Freestyler werkt met bijna alle open-source DMX interfaces, waaronder de Open DMX en de DMX Pro van Enttec:
Enttec Open DMX USB
Enttec DMX USB Pro

Let op: de Enttec interfaces beschikken over een 5-polige DMX uitgang. Om hier een 3-polige DMX kabel op aan te sluiten is een verloopconnector benodigd.

INSTELLINGEN
Nadat je Freestyler hebt gedownload en geïnstalleerd zul je het programma kunnen opstarten. Je ziet een grijs scherm, als er andere vensters verschijnen, kun je die beter eerst wegklikken.

Als je Freestyler voor de eerste keer gebruikt moet je de interface selecteren en de instellingen aanpassen.

Let op: Indien de drivers van de interface nog niet zijn geïnstalleerd, doe dit eerst!

Klik in de werkbalk op ‘Setup’ en klik vervolgens in het uitgeklapte menu op ‘Freestyler Setup’. Er verschijnt een venster met links 3 tabbladen. Klap het tabblad ‘Interface setup’ uit en klik op ‘Controller’. Je kunt nu de interface die je gebruikt selecteren. Ik maak gebruik van de Enttec open DMX interface, dus ik selecteer die.

Vervolgens klap je het tabblad ‘Preferences’ uit en klik je op ‘Extra Options’. Hier kun je een aantal extra opties aanvinken.

De belangrijkste opties voor nu:
- ‘Open cue and overridbuttons on startop’ – Door deze optie aan te vinken opent het Chase scherm elke keer dat je Freestyler opstart.
- ‘Cue multiselect always enabled’ –Deze optie maakt het mogelijk om meerdere chases tegelijk af te spelen. Je kunt bijvoorbeeld een aparte chase voor de ledparren en voor de scans maken.
- ‘Reset FreeStyler to factory defalts (requires restart of FS)’ – Met deze optie wordt Freestyler elke keer bij het opstarten teruggezet naar de fabriekstinstellingen.

Ik besluit om alleen de optie ‘Cue multiselect always enabled’ aan te vinken, ik wil namelijk meerdere chases tegelijk kunnen afspelen. Natuurlijk moet je zelf kiezen welke opties je wilt gebruiken.

Tot slot moet je de instellingen opslaan. Klik hiervoor op ‘save’. Het venster zal nu sluiten en je ziet weer het grijze beginscherm van Freestyler.

FIXTURES TOEVOEGEN
Voordat je kunt beginnen met het maken van een scene of chase moet je eerst de fixtures die je gebruikt toevoegen. Dit doe je door in de werkbalk op ‘Setup’ te klikken en vervolgens op ‘Add/remove fixtures’.

Je krijgt een lijst te zien met verschillende merken. Door dubbel te klikken op een merk komen alle beschikbare fixtures van dat merk tevoorschijn.

Je kunt een fixture toevoegen door hem te selecteren en vervolgens te klikken op de blauwe pijl naar rechts. In mijn voorbeeld ga ik uit van 4 Showtec ledparren en 2 Showtec Phantom 250 Movingheads.

Er komt een schermpje te voorschijn waarop je het aantal fixtures en het startadres (startkanaal) kunt instellen. De 4 ledparren laat ik beginnen op startadres 1. Door de functie ‘Auto address’ aan te vinken worden alle startkanalen automatisch doorgeteld.

Door op ‘Add’ te klikken worden de fixtures toegevoegd.

Nadat alle fixtures zijn toegevoerd kun je het venster sluiten door op de ‘Close’ knop te klikken. Je ziet nu het grijze scherm van Freestyler met daarin de fixtures.

Het kan voorkomen dat de fixture die je hebt niet in de lijst voorkomt, in dat geval zul je de fixture waarschijnlijk zelf moeten aanmaken, zie hiervoor het volgende hoofdstuk.

FIXTURES MAKEN
Als alle fixtures die je wilt gebruiken beschikbaar zijn kun je dit hoofdstuk overslaan.

Om zelf fixtures aan te maken moet je Freestyler afsluiten en het programma FixtureCreator opstarten. FixtureCreator wordt automatisch mee geïnstalleerd bij het installeren van Freestyler, het staat dan ook in de map van Freestyler (bijvoorbeeld C:/Freestyler/FixtureCreator.exe).

Om uit te leggen hoe de FixtureCreator werkt maak ik een niet bestaande scanner aan: de testscanner.

De kanaalindeling van deze scanner is als volgt:
1 – Pan
2 – Tilt
3 – Gobo’s (4 gobo’s)
4 – Kleuren (4 kleuren)
5 – Strobo
6 – Masterkanaal

Bij het opstarten van de FixtureCreator krijg je een keuze wat je wilt maken. Aangezien ik een scanner maak kies ik ‘Scan / Movinghead’.

In de FixtureCreator kun je een groot aantal dingen invullen. Bij ‘Manufacturer’ moet je de naam van een bestaand merk invullen (geen hoofdletters gebruiken), anders vind Freestyler de fixture niet. De merknaam is de map waar de fixture straks te vinden zal zijn.

Bij ‘Fixture name’ vul je de naam van de fixture in, in mijn geval testscanner.

Bij ‘Fixt. picture’ kun je een afbeelding toevoegen, deze kun je rechts in de lijst selecteren. Als de afbeelding die je wilt gebruiken niet in de lijst staat kun je deze in de map Fixtures van Freestyler zetten (bijvoorbeeld C:/Freestyler/Fixtures) en op F5 drukken in de FixtureCreator.

Verder kun je in de FixtureCreator het totaal aantal kanalen instellen en instellen wat elk kanaal doet. Bij ‘n gobos’ en ‘n colors’ kun je het aantal gobo’s en het aantal kleuren instellen.

Als je fixture een gobokanaal en een kleurenkanaal heeft verschijnen er extra tabbladen: ‘1st gobowheel’ en ‘1st colorwheel’.  In deze tabbladen kun je invullen bij welke DMX waarde welke gobo of welke kleur wordt geprojecteerd. De gobo’s of kleuren kun je rechts in de lijst selecteren.

Als je klaar bent met het maken van de fixture kun je hem opslaan door op ‘File’ en vervolgens op ‘Save as’ te klikken. De fixture wordt automatisch opgeslagen in de goede map (…/Freestyler/Fixtures).

Als je klaar bent sluit je FixtureCreator af en start je Freestyler weer op. In Freestyler kun je nu je eigen gemaakte fixture toevoegen. Hij staat in onder het merk die je bij ‘Manufacturer’ hebt ingevuld.

SCENES & CHASES MAKEN
Als alle fixtures zijn toegevoegd kun je beginnen met het maken van scenes en chases. Selecteer een fixture en klik op het ‘Show all panels’ icoon.

Afhankelijk van de fixture komen er verschillende vensters te voorschijn. Bij de ledparren zijn dat er aanzienlijk minder dan bij de movingheads.

Op deze vensters kun je erg makkelijk alle functies van de fixture bedienen.

Als je meerdere chases tegelijk wilt afspelen kun je ook alleen een scene maken voor bijvoorbeeld de ledparren of voor de pan/tilt van de movinghead.

Als je tevreden bent kun je deze stap van de chase opslaan. Dit doe je door op de ‘Create sequence’ button te klikken.

Er komt een paneel te voorschijn waarop je verschillende dingen kunt instellen, waaronder de scene time (speed) en de fade time in milliseconden.

Je kunt er voor kiezen om de scene als chase op te slaan (de chase bevat dan maar 1 scene). Je kunt er ook voor kiezen om nog meer scene’s toe te voegen, dit doe je door op button met het ‘+’-teken te klikken. Vervolgens kun je weer een scene maken, maar klik dit venster niet weg! Je kunt dit venster wel verslepen naar een plek waar het niet in de weg staat.

Als je vindt dat de chase af is kun je hem opslaan. Dit doe je door op de ‘Save as’ button te klikken.

Er verschijnt weer een nieuw venster waar je de naam van de chase moet invullen. Ik noem mijn chase ‘voorbeeld’.

Klik op ‘save’ om de chase op te slaan.

CHASES AFSPELEN

Klik op de ‘Cue’ button.

Je ziet nu een venster waar je chases kunt afspelen.

Voordat je de chases kunt afspelen moeten ze hier worden neergezet. Klik hiervoor op het tandwieltje en vervolgens op ‘Insert Senquence’.

Je krijgt weer een venster te zien met daarin een overzicht van alle chases.

Je kunt een chase selecteren en deze naar een vakje slepen, zoals te zien is in onderstaand voorbeeld.

Je kunt de chase nu afspelen door op het linkse blauwe pijltje te klikken.

De snelheid van de chase is te regelen in de balk met daarin 100%. Bij 100% speelt de chase in de normale snelheid af, bij 50% gaat de chase een keer zo langzaam en bij 200% gaat de chase een keer zo snel.

Rechts zie je een aantal pictogrammen staan. Als je het blauwe pijltje aanklikt zal de chase in omgekeerde volgorde afspelen. De 2 gekruiste pijltjes maken het mogelijk om de chase in willekeurige volgorde af te spelen en de geluidsbox kan de chase op muziek laten reageren.

TOT SLOT
Dit was slechts de basis van Freestyler. Freestyler is een uitgebreid programma dat nog veel meer mogelijkheden heeft. Zo is het mogelijk om Freestyler met een midi-controller te bedienen.